Gürkan ve Kalemi

Tamamen Kişisel

Bir LaTeX Belgesi Oluşturmak


Daha önce $\LaTeX$ ile ilgili bazı programların kurulundan bahsettim. Bilgisayar üzerinde $\LaTeX$ çalıştırmak için MikTex veya Tex Live dizgi programlarından birini kurduktan sonra, bir $\LaTeX$ editör kurmanız gerektiğini daha önce anlattım. Bir de web siteleri üzerinde $\LaTeX$ nasıl kullanılır, bundan da bahsettim. Şimdi geldik, bilgisayar üzerinde $\LaTeX$ belgesi oluşturmaya. Baştan belirteyim; $\LaTeX$ ile bilgisayarınızda çok çeşitli belgeler hazırlamanız mümkün.

İlk Belge, İlk Heyecan…

Genel olarak bir $\LaTeX$ belgesi belge sınıfı ve gövdeden oluşur. Belge sınıfı

\documentclass[a4paper,12pt]{article}

ile tanımlanırken, belgenin gövdesi

\begin{document}
.
.
.
\end{document}

ile tanımlanır. Önce

\documentclass[a4paper,12pt]{article}

kısmına değinelim. Burada gördüğünüz a4paper belgenin hangi kağıt boyutunda olacağını, 12pt belge yazı boyutunu ve article belge türünü belirtir. Bu article yerine letter, book, report gibi farklı belge türleri tanımlanabilmekte. Biz şimdilik article belge türünde çalışacağız.

Bu kısmı, kullandığımız dil ile ilgili tanımlamaların yer aldığı

\usepackage[turkish]{babel}
\usepackage[utf8]{inputenc}
\usepackage[T1]{fontenc}

komutları takip edecek. Burada özellikle

\usepackage[turkish]{babel}

kısmı önemlidir. Türkçe harflerin tam çıkması ve satır sonlarının düzgün şekilde kesilmesi bu komutla olur. Diğer iki komut standarttır.

Eğer matematik ile ilgili bir belge hazırlıyorsanız yukarıdaki dil komutlarını, matematiksel ifadeleri yazarken ihtiyaç duyacağınız

\usepackage{amsmath}
\usepackage{amssymb}

komutları takip edecektir. Ve geldiğimiz noktada ilk belgemizin içeriği şöyle olacaktır:

\documentclass[a4paper,12pt]{article}
\usepackage[turkish]{babel}
\usepackage[utf8]{inputenc}
\usepackage[T1]{fontenc}
\begin{document}
İlk $\LaTeX$ belgesi, ilk heyecan...
\end{document}

Bu noktadan sonra F9 tuşuna basarsanız program sizden ilk önce belgenizi kaydetmenizi isteyecektir. Belgenizi kaydettikten sonra program çalışmaya devam edecek ve nihayetinde bir .PDF belgesi açacaktır:

LaTeX Başlangıç

Hayırlı olsun. İlk belgenizi hazırlamış oldunuz.

İlk Belgeye Başlık, Tarih ve Yazar Adı Eklemek

Şimdi ilk belge üzerinde az daha çalışalım; belgemize başlık ekleyelim. Başlık eklemek için çok seçeneğimiz var. İstersek büyük yazı stilini kullanırız, istersek kod, istersek kalın yazı fontunu kullanırız. Biz şimdilik standart başlık komutunu kullanalım. Kod kullanarak başlık eklemek biraz farklı. Başlık eklemek için

\documentclass[a4paper,12pt]{article}

kısmından hemen sonra şunu kullanmak gerekir:

\title{İlk belgemin başlığı}

Tabi iş sadece bu kısmı yazmakla bitmiyor. Bunu yazdıktan sonra

\begin{document}

kısmından hemen sonraya şunu eklemeliyiz:

\maketitle

İstersek belgemize

\date{01-07-2016}

komutu ile tarih ve

\author{Gürkan Özsoy}

komutuyla adımızı yazabiliriz. Tabi ki bu tarih ve yazar komutlarını

\title{İlk belgemin başlığı}

komutundan hemen sonra yazmalıyız.

Toparlarsak Türkçe olarak hazırlayacağımız belge şöyle olacaktır:

\documentclass[a4paper,12pt]{article}
\usepackage[turkish]{babel}
\usepackage[latin5]{inputenc}
\usepackage[T1]{fontenc}

\title{İlk belgemin başlığı}
\date{01-07-2016}
\author{Gürkan Özsoy}

\begin{document}
\maketitle
  \newpage

İlk $\LaTeX$ belgesi, ilk heyecan...
\end{document}

Bu kodun çıktısını görmek için tıklayın. Buradaki

\newpage

kısmı yeni sayfa açar. Yani belgenizin ilk sayfası belgenin kapağı olur. İleride kitap hazırlama kısmından kitap kapağı hazırlamayı göreceğiz.

Örnek belgede sayfa numaralarının otomatik eklendiğini görmüş olmalısınız. Bu sayfa numaralandırma stillerini de öğreneceğiz. Şimdilik şunu diyeyim: Belgeye başlık, tarih vs. ekleyip yeni sayfa komutu vermeden, eğer istersek kapak olarak kullanacağımız belgenin sayfa numarası almasını önleyebiliriz:

\pagenumbering{gobble}

komutundaki gobble kısmı, numaralandırmayı engeller. Nasıl olduğunu görmek için tıklayın. Eğer ilksayfada numaralandırma olmasın ama ondan sonra gelen sayfada numara olsun istiyorsak

\pagenumbering{arabic}

komutunu kullanırız. Çıktısını görmek için tıklayın.

Evet, ilk dersimiz bu kadar.