Zekâ Nedir? | Gürkan ve Kalemi

Gürkan ve Kalemi

Tamamen Kişisel


Zekâ Nedir?

02 Kasım 2016 @ Genel


zeka

Zekâ (anlak); insanın akıl yürütme, nesnel gerçekleri algılama, yargılama ve sonuç çıkarma yeteneklerinin tümünü ifade eden bir kelimedir. Türk Dil Kurumu zekâyı

isim, ruh bilimi İnsanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri algılama, yargılama ve sonuç çıkarma yeteneklerinin tamamı, anlak, dirayet, zeyreklik. feraset

şeklinde tanımlar. Çabuk anlama, zihin keskinliği gibi anları da vardır. Ruhbilimcilere göre zekâ, herhangi bir soruna etkili bir iç çözüm getirme yetisi diye nitelenir. Daha değişik bir ayrıma göre, us (akıl) düşünme yetisi olarak tanımlanırken zekâ, anlama yetisi olarak adlandırılır. “İlişkileri kavrama yeteneği” biçiminde de tanımlanan zekânın; alışkanlıklardan, içgüdüsel güçlerden ayrıldığına dikkat çeken ruhbilimciler, her tür soruna özgün ve yerinde bir cevap bulma yetisinin hemen hemen yalnızca insanda bulunduğuna dikkat çekerler. Çünkü içgüdüsel yetenekler hiç değişmeden kaldığı gibi (bunlarda ilerleme yoktur) yeni sorunlar karşısında işe yaramaz.

yunus

Bir hayvansal zekânın varlığı söz konusu ise de bu, duyusal ve reflekse dayalıdır. Yine de şartlı reflekslerin, alışknalıkların, yetiştirilme tarzının ve eğitimin sağladığı tepkilerin birikimi olarak hayvanlarda gözlenen bazı zihinsel aktiviteler de zekâdan sayılabilir. Örneğin ancak dolaylı yollardan ve bazı araçların kullanılmasıyla sağlanacak bir besin kaynağına bir maymunun erişimi, belli kutuları üst üste koymayısıyla mümkün olduğundan, bu aktivite de zihinsel bir faaliyet sayılabilir. Bütün bunlara rağmen, hayvansal zekânın çok sınırlı, içgüdü kaynaklı, bireysel ve aktarılmaz olduğu kabul edilir. Çünkü insan zekâsının zihinsel bir yeti olması, dile ve kavramlara dayanması, başka ruhsal yeteneklerle de beslenmesi sonucu ortaya çıkarmakta; duygu, algı, dikkat, bellek, irade, bilgi ile desteklenerek yalnız insana özgü düşünme gücüne erişmektedir. Bu yüzden zekânın ölçülmesi de, bu gibi kaynaklarla beslenmemiş kişilerde, kısaca çocuklarda denenmiştir (Binet-Simon testleri, Terman’ın katkıları).



Yorum yapın...